— Nguyễn Thị Việt Hà
Có những thứ không học được từ sách giáo khoa, Không học được từ giảng đường, Chỉ học được khi bị đời dạy — đôi khi nhẹ nhàng, đôi khi tàn nhẫn đến mức bạn ngồi thẫn thờ không hiểu chuyện gì vừa xảy ra.
Tôi đã sống qua đủ cả hai loại đó.
Và sau mỗi lần, tôi không ghi vào nhật ký. Tôi ghi vào cách mình hành động từ đó về sau.
Đây là 8 điều thế giới đã dạy tôi — bằng tiền thật, nước mắt thật, và những năm tháng không thể lấy lại.
1. Giỏi không đủ – Kiên trì mới thắng
Năm đó tôi trượt đại học — chỉ thiếu 0,5 điểm. Không phải vì dốt. Vì thiếu đúng nửa điểm.
Khóc. Choáng. Mẹ bảo: “Thôi chuyển ngang vào Đại học Hải Phòng đi con.” Gần nhà, có chỗ, đỡ mất một năm.
Tôi không chuyển.
Tôi ở lại Hà Nội. Tự ôn. Không thầy, không lớp luyện thi, không ai kèm. Chỉ có đống sách toán lý hoá và quyết tâm không thể giải thích thành lời.
Năm sau: 26,5 điểm. Đỗ Đại học Thương mại. Gần như toàn bộ các kỳ học đều có học bổng.
Bài học không phải là “cố lên” hay “đừng bỏ cuộc” — những câu sáo rỗng mà ai cũng nói. Bài học là: giỏi chỉ là điểm khởi đầu. Người thắng cuối cùng là người chịu đựng được lâu hơn, không phải người xuất phát nhanh hơn.
2. Thị trường không quan tâm bạn trẻ hay già, giỏi hay dốt — nó chỉ quan tâm đến hành động và thời điểm.
Năm 2009–2010, tôi và chồng mất gần như toàn bộ tài sản tích lũy. Bất động sản đóng băng. Chứng khoán sụp. Cùng lúc.
Chúng tôi trẻ. Chúng tôi có thu nhập tốt. Chúng tôi nghĩ mình hiểu thị trường.
Nhưng … Chúng tôi không hiểu gì cả.
Thị trường dạy tôi bằng cách xóa sạch những gì tôi nghĩ mình có. Và nó dạy rất nhanh, không báo trước.
Bài học: Không bao giờ đặt tất cả vào một thứ. Không bao giờ để cảm xúc lái quyết định tài chính. Sau này, đây là nền tảng của toàn bộ tư duy quản trị tài chính tôi đang chia sẻ với các doanh nhân SME.
3. Bạn bè và tiền bạc: hãy chọn rõ ràng từ đầu, hoặc mất cả hai.
Tôi đã từng cùng những doanh nhân giỏi – tâm đầu ý hợp làm dự án chung. Không có hợp đồng rõ ràng – Không có cam kết bằng văn bản thay thế – Chỉ có tin tưởng và ý tưởng.
Khi rủi ro đến, chúng tôi không tìm được tiếng nói chung. Và mối quan hệ — thứ tôi trân trọng hơn tiền — cũng bị tổn thương theo.
Tôi không đổ lỗi cho ai. Tôi biết bởi do chính mình, vì đã không thiết lập rõ ràng Luật chơi ngay từ đầu.
Kể từ đó, nguyên tắc sắt của tôi: Mọi hợp tác, dù là với bạn thân nhất, đều cần văn bản. Không phải vì không tin — mà vì tin nhau thật sự nghĩa là tôn trọng sự rõ ràng của nhau.
→ Xem thêm: Cách tôi vượt qua khó khăn
4. Nhà nước cho bạn nền tảng – Nhưng không cho bạn tự do.
Gần 20 năm làm việc trong Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn, tôi đã đi khắp 64 tỉnh thành, đã gặp những con người ở vùng sâu vùng xa mà tên vùng miền nhiều người còn chưa nghe đến. Tôi hiểu cách bộ máy vận hành, cách ngân sách quốc tế chảy vào đâu, cách pháp lý bảo vệ — và giới hạn — con người.
Đó là tài sản vô giá.
Nhưng tôi cũng hiểu: cơ quan nhà nước không thể tinh gọn, không thể linh hoạt, không thể tự động hoá theo cách một doanh nghiệp cần. Và nếu tôi ở lại mãi, tôi sẽ trở thành người chạy theo quy trình — thay vì người tạo ra quy trình.
Sau 17 năm, tôi bước ra.
Không phải vì ghét bỏ. Mà vì tôi đã sẵn sàng cho chương tiếp theo.
5. Tư duy là tài sản lớn nhất — và khó thay đổi nhất.
Tôi từng nghĩ: làm nhiều = kiếm nhiều. Đó là logic của người đi làm thuê, của người bán thời gian.
Rồi tôi gặp tổ chức BNI, tôi biết đến các khóa học của thầy Phạm Thành Long, và lần đầu tiên trong đời tôi hiểu Funel marketing là gì, Email Marketing là gì, hệ thống bán hàng tự động là gì, thậm chí có những ngôn từ mà chúng tôi gọi đó là ngôn ngữ SAO HỎA.
Không phải kiến thức mới làm tôi thay đổi. Mà là cách nhìn mới — rằng bạn có thể xây một thứ gì đó chạy được khi bạn đang ngủ.
Từ đó, tôi không còn hỏi “hôm nay mình làm gì để có tiền?” Tôi hỏi “hệ thống nào mình có thể xây để tiền tự chảy về?”
→ Xem thêm: Tôi yêu thích làm điều gì?
6. Mối quan hệ không mua được bằng quảng cáo.
Doanh thu đầu tiên của HOLITOURS không đến từ Facebook Ads, Không đến từ Google SEO, mà đến từ những người đã tin tôi trước — người giao cho tôi toàn quyền xây chương trình tour chỉ cần biết ngân sách và thành phần đoàn – những đồng đội BNI của tôi.
Những mối quan hệ đó tôi xây bằng sự hiện diện, bằng uy tín, bằng đủ sự quan tâm, bằng GIVER GAINS, trong BNI, trong cơ quan cũ, trong những lần đi công tác xa xôi.
Bài học: Mối quan hệ là tài sản dài hạn. Nó không cho kết quả ngay — nhưng khi cần, nó là thứ duy nhất không thể làm giả.
7. Việt Nam đẹp hơn chúng ta nghĩ — và thế giới chưa biết đủ.
Tôi đã đi 64 tỉnh thành của đất nước này, đã ngồi ăn cùng đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng núi xa xôi, đã thấy các bác sĩ Việt Nam làm những ca phẫu thuật mà bệnh nhân nước ngoài phải trả hàng chục nghìn đô nếu họ làm tại nước sở tại.
Và tôi nhận ra một nghịch lý: chúng ta đang có kho báu nhưng không biết mình đang ngồi trên nó.
Chi phí Dịch vụ Y tế tại Việt Nam chỉ bằng một phần nhỏ so với Quốc tế, trong khi ta nắm trong tay vô vàn Bác sĩ giỏi, Dịch vụ Y tế tiến bộ, không xếp hàng không đặt lịch chờ 3 tháng như nơi khác.
Đó là lý do tôi xây Holi Wellness Travel. Không phải vì thị trường — mà vì tôi thấy sự thật này cần được kể ra.
8. Thời gian là thứ duy nhất không thể hoàn lại.
Có giai đoạn tôi làm kế toán cho bạn bè với mức phí rất thấp. Tôi nghĩ đó là giúp đỡ. Nhưng thực ra tôi đang đổi thời gian của mình lấy lòng biết ơn — thứ không trả được hoá đơn.
Bài học đắt giá: 1 giờ của tôi có giá trị cụ thể. Nếu tôi không tự định giá nó, người khác sẽ định giá thay — và luôn thấp hơn thực tế.
Từ đó tôi không còn “giúp” bằng cách làm rẻ chuyên môn. Tôi giúp bằng cách chia sẻ kiến thức, đào tạo, kết nối — những thứ nhân bản được, không mất đi khi cho đi.
Lời kết
Thế giới này không dạy bằng lời, Nó dạy bằng hoàn cảnh, bằng hành động, và bạn học hay không là tuỳ bạn.
Tôi học. Đôi khi chậm, đôi khi đau, đôi khi phải mất tiền thật mới thấm. Nhưng tôi chưa bao giờ học xong — và tôi không muốn học xong.
Vì ngày nào còn học, là ngày đó còn tiến lên.
→ Đọc tiếp: Cú phốt đầu đời của tôi
Để lại một bình luận