Trong mảng tài chính mà tôi theo đuổi cùng SmartFin, tôi để ý một điều: người dạy người khác về tiền thì nhiều, nhưng người dám kể thật cả những lần mình mất sạch tiền thì hiếm. Chị Lê Vũ Xuân Quỳnh là người hiếm hoi ấy. Và tôi muốn kể câu chuyện của chị, vì tôi tin rất nhiều người trẻ — kiếm được tiền mà cuối tháng vẫn trống rỗng — sẽ thấy chính mình trong đó.
Đứa trẻ lớn lên bên sạp cá
Chị Quỳnh hay mở đầu câu chuyện của mình bằng một câu mà tôi rất thích: “Tôi là con của một người bán cá.” Không giấu, không ngại — chị kể ra với niềm tự hào.
Mẹ chị bán cá ngoài chợ Long Thành (Đồng Nai), bố sửa đồng hồ tại nhà. Từ năm lớp 2, tan học là chị chạy thẳng ra chợ phụ mẹ: cắt cá, xay cá, xách những xô cá nặng trĩu, tay và quần áo tanh mùi chợ. Lên lớp 7 chị đã nấu cơm cho cả nhà, mười hai tuổi đã biết một bữa cơm đủ đầy tốn bao nhiêu, và đồng tiền mẹ kiếm ngoài chợ mặn mòi cỡ nào.
Tôi trân trọng những người làm nghề bước ra từ một gốc gác thật như thế. Bởi họ hiểu giá trị của đồng tiền không phải từ trong sách.
Bài học đầu đời về tiền — từ một thau cá
Có một chi tiết trong câu chuyện của chị mà tôi nhớ mãi, vì nó chính là một bài học tài chính gói trong hình ảnh rất đời.
Những ngày đầu mẹ chị bán cá tươi — con cá không bán hết trong ngày là coi như mất trắng. Rồi mẹ xoay: chuyển sang bán cá xay, khách mua về để dành được lâu hơn. Đến khi chị mười hai tuổi, mẹ đi thêm một bước — bán chả cá chiên. Cũng con cá đó, nhưng qua tay mẹ, nó vừa giữ được lâu hơn, vừa đáng giá hơn.
Mãi sau này chị mới gọi được tên thứ mình đã học: đừng để giá trị hư đi trong tay mình — hãy tìm cách vừa giữ nó bền, vừa làm nó lớn lên. Đó là bài học đầu đời của chị về tiền, học từ đôi tay tảo tần của mẹ chứ không từ một cuốn sách nào. Với tôi, đó đã là cả một triết lý tài chính.
Từ phòng họp tiền tỷ đến 3 triệu đô
Mang dòng máu tảo tần ấy, chị Quỳnh bước vào thế giới của những tập đoàn lớn. Chị có 14 năm làm Internet Marketing (tiếp thị trên môi trường số), trong đó bảy năm ở ba tập đoàn quảng cáo Big4 lớn nhất thế giới — PHD (thuộc Omnicom), Starcom (thuộc Publicis) và Dentsu X.
Đỉnh cao đến ở Dentsu X. Chị nhận khách hàng Panasonic khi ngân sách digital của họ chỉ vài tỷ một năm. Chị kể, chị không vội chốt — chị ngồi lại hiểu họ thật sự cần gì, tư vấn bằng cái tâm chứ không bằng chỉ tiêu. Khoảng một năm sau, theo chia sẻ của chị, ngân sách ấy lên tới ba triệu đô la mỗi năm. (Đây là con số chị chia sẻ từ hành trình của mình; tôi ghi lại như một lời kể.) Bài học chị mang theo mãi, và tôi thấy đúng cho cả nghề của tôi: khi bạn thật lòng hiểu và giúp người khác được nhiều hơn, giá trị sẽ tự tìm đường quay về.
Hai năm trắng tay — và điều chị dám thừa nhận
Điều khiến tôi tin chị, một lần nữa, không phải con số ba triệu đô — mà là cách chị kể về thất bại.
Năm 2022 chị rời tập đoàn, ra làm riêng. Hai năm sau đó là quãng chị không muốn ai phải trải qua: tiền tiết kiệm vơi dần rồi cạn, có lúc phải đi vay để sống. “Người từng mang ba triệu đô về cho tập đoàn, khi tự đứng một mình, trắng tay,” chị viết.
Nhưng chị kể chuyện này với đầu ngẩng cao, vì chị đã hiểu ra điều quan trọng nhất. Cái sai không nằm ở chỗ chị kém. Suốt bao năm kiếm tiền giỏi, chị chưa từng xây cho chính mình một nền móng: không quỹ dự phòng, không tách tiền cá nhân khỏi tiền kinh doanh, dồn hết vốn vào một canh bạc. Chị gói lại bằng một câu tôi nghĩ rất nhiều người cần nghe:
Tôi giỏi tiêu tiền của người khác cho đúng. Mà chưa học cách giữ tiền của mình cho an toàn.
Và đây là câu tôi tâm đắc nhất: “Người ta hay tưởng hoạch định tài chính cá nhân là chuyện của người giàu. Không. Nó là tấm lưới cho người chưa giàu.”
Chị làm gì bây giờ — và cho ai
Từ năm 2025, chị Quỳnh bắt đầu lại, và chọn hợp nhất hai con đường thay vì tách rời: một bên là 14 năm biết cách kiếm tiền qua Internet Marketing, một bên là học cách giữ và nhân tiền qua hoạch định tài chính cá nhân. Hiện chị là tư vấn viên tài chính tại Manulife, có giấy phép hành nghề bảo hiểm nhân thọ do Bộ Tài chính cấp.
Chị viết cho ai? Cho những người trẻ thành thị, đặc biệt là phụ nữ 20–35 tuổi đang loay hoay giữa đồng lương và giấc mơ — những người muốn hiểu tài chính cá nhân không phải như một môn học khô khan, mà như một tấm bản đồ để tự chủ cuộc đời. Điều tôi quý ở chị là chị không hứa giàu nhanh — chị đã trả giá cho niềm tin đó rồi. Chị tin vào việc bắt đầu sớm và làm đều mỗi ngày.
Lưu ý: các chia sẻ về tài chính của chị Quỳnh (và bài viết này) là trải nghiệm cá nhân, mang tính tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư được cá nhân hoá. Mỗi người một hoàn cảnh — hãy cân nhắc kỹ trước những quyết định tài chính lớn.
Ba nguyên tắc chị sống theo — bạn dùng được ngay
Nếu bạn muốn mang về một thứ dùng được ngay từ câu chuyện của chị, đây là ba nguyên tắc chị sống theo — và tôi thấy đúng đến mức muốn chia sẻ lại:
- Trả cho mình trước. Ngày lương về, tách một phần để riêng trước khi tiêu, chứ đừng đợi cuối tháng xem còn dư bao nhiêu. Nhỏ cũng được, miễn là đều.
- Dựng lưới trước khi bay cao. Một quỹ dự phòng đủ sống vài tháng, để riêng một chỗ và cấm bản thân đụng vào — chính là bước chị từng bỏ qua và phải trả giá.
- Để tiền đẻ ra giá trị. Đừng để tiền nằm im: nâng cấp một kỹ năng, mở một nguồn thu thứ hai, hoặc mua một tài sản biết sinh lời. Chậm mà đều — như mẹ chị ngày xưa, một con cá cũng xoay được thành bữa cơm, thành đồng lời.
Người phụ nữ của kỷ luật
Có một chi tiết nhỏ ở chị Quỳnh mà tôi thấy nói lên tất cả. Năm 19 tuổi chị bắt đầu một việc chẳng ai để ý: rửa mặt, dưỡng da và bôi kem chống nắng, sáng một lần, tối một lần. Mười sáu năm rồi, gần như chưa ngày nào chị quên. Chị nói không phải vì sợ già, mà vì chị thích cái cảm giác giữ lời với chính mình.
Chị bảo: làn da đẹp không đến từ một hũ kem đắt tiền mua lúc hứng lên, mà đến từ việc nhỏ làm đều mỗi ngày. Tiền cũng y hệt — không có cú bùng nổ nào cứu được một đời tiêu xài tùy hứng, chỉ có sự đều đặn. Với một người làm nghề đồng hành tài chính, tôi nghĩ đó chính xác là phẩm chất bạn muốn tìm.
Nếu bạn đang thấy chông chênh với chuyện tiền nong
Nếu bạn cũng đang kiếm tiền không tệ mà cuối tháng vẫn trống rỗng, nhìn vào tài khoản rồi tự hỏi tiền đi đâu hết — thì chị Quỳnh là người tôi muốn bạn biết tới. Chị nói: “Tôi từng đứng đúng chỗ bạn đang đứng. Và tôi đã đi đủ xa để quay lại và chỉ đường cho người đi sau.”
👉 Blog của Lê Vũ Xuân Quỳnh: quynhle.vn
👉 Trang giới thiệu về chị: Câu chuyện của Quỳnh
Trong bức tranh tài chính mà tôi đang góp phần xây, chị Quỳnh là mảnh ghép tôi rất vui được giới thiệu tới bạn: một người đi từ sạp cá, qua phòng họp tiền tỷ, qua cả những ngày trắng tay — để hôm nay đồng hành cùng người trẻ trên hành trình tự chủ tài chính.
— Việt Hà
Bài viết mang tính giới thiệu. Nội dung tài chính là trải nghiệm cá nhân của nhân vật, mang tính tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư được cá nhân hoá và không cam kết lợi nhuận. Các con số là chia sẻ của nhân vật.
Để lại một bình luận