Bài này là chỗ tôi gói lại một loạt bài đã viết xong, KHÔNG phải lời khuyên đầu tư, tư vấn tài chính hay tư vấn nghề nghiệp dành riêng cho hoàn cảnh của bạn. Tôi không hứa với bạn bất kỳ kết quả nào, không cam kết con số nào, và không khuyên bạn bỏ tiền vào bất cứ khoá học, chương trình hay mô hình nào. Mọi con số trong bài chỉ là ví dụ minh họa. Tiền của bạn, quyết định của bạn.
Loạt Cào Cào Lên Dốc đã đi hết. Hai mươi hai chương của cuốn sách nói, mỗi chương một bài, viết đều từ cuối tháng Bảy tới cuối tháng Tám năm nay. Bài này không phải chương thứ hai mươi ba — cuốn sách không có chương ấy. Đây là chỗ tôi ngồi xuống trả lời một câu mà mãi tới bây giờ tôi mới dám hỏi mình, rằng rốt cuộc cả loạt này để lại cái gì.
Ba phần cuối của cuốn sách nói, phần lời kết, phần phụ lục và mấy dòng ở bìa 4, không phải một chương mới. Chúng là chỗ tác giả quay lại nhìn thứ mình vừa dựng xong. Đọc tới đó thì tôi hiểu mình cũng nợ loạt bài này một lần quay lại như thế.
Có mấy điều chỉ hiện ra khi đã viết hết hai mươi hai chặng chứ không hiện ra lúc đang viết từng chặng một. Đọc một cuốn sách chia chương thì ta đọc ngang, hết chương này sang chương kia. Nhưng khi phải sống với nó suốt một tháng, sáng nào cũng mở ra một chương, thì có mấy thứ chạy dọc — chúng không nằm trong chương nào cả, chúng nằm ở khoảng giữa các chương.
Cho nên bài này không tóm tắt. Tóm tắt hai mươi hai chương thì ra một cái mục lục, mà mục lục đã có sẵn trong phần mô tả video. Tôi làm ba việc khác — rút mấy sợi chỉ xuyên suốt cả loạt, nói thẳng chỗ nào trong loạt chính tôi làm chưa xong, và chỉ cách dùng lại hai mươi hai bài ấy như một cái tủ thuốc chứ không phải một pho sách đọc một lượt rồi cất.
Nói trước cho rõ, cuốn sách là của thầy Phạm Thành Long, còn cách đọc thì là của tôi, và hai thứ ấy không nên bị lẫn vào nhau. Tôi viết loạt này không ai đặt hàng, không ai trả tiền, nên tôi cũng giữ nguyên cho mình cái quyền hiểu sai.
Cào Cào Lên Dốc đi từ trong ra ngoài
Sợi thứ nhất, và cũng là sợi rõ nhất khi xếp hai mươi hai cái tên chương cạnh nhau thành một hàng.
Mấy chương đầu không hề nói về khách, về thị trường hay về cách bán. Chúng quay vào trong. Thằng cào cào ham nhảy hỏi bạn đang đứng ở đâu. Cái túi có hai cửa hỏi tiền vào nhà bạn rồi đi đâu. Nhiệt kế trong lòng đụng vào thứ khó chịu hơn nhiều, là cái bạn thật lòng nghĩ về tiền, thứ không ai khai ra trong bữa cơm. Bác Bọ Hung lăn cục lên dốc nói về kỷ luật của chính bạn. Tấm bản đồ vẽ bằng râu bắt bạn nói ra bạn muốn gì, rõ tới mức chạm được.
Tới quãng giữa, cuốn sách mới cho bạn ra khỏi nhà. Đi săn phải biết săn con gì, Con ong không cãi nhau với bông hoa, Tám bước hái mật (và hai bước nữa), Lời từ chối nào cũng là một cái vỏ ốc, Sáu mươi nhịp cánh và vòng tròn bè bạn — năm chương liền nói về người khác, và chúng chỉ tới sau khi phần bên trong đã xong.
Rồi quãng cuối đi xa thêm một nấc nữa, ra khỏi cả công việc. Cái tổ không cần mình, Để hạt tự nảy mầm, Cái lọ thứ sáu, cho đi — ba chương ấy nói về thứ còn lại khi mình rút tay ra, về người mình dựng lên, về phần mình đem cho.
Xếp thành hàng thì thấy đường đi của cả cuốn sách — cái đầu của mình, cái ví của mình, rồi mới tới người mua hàng của mình, rồi tới người làm cùng mình, cuối cùng mới tới cái mình để lại. Không chương nào nhảy cóc.
Chuyện này có một hệ quả rất thực dụng mà tôi chỉ thấy khi đã viết tới quãng chương mười mấy. Người đang loay hoay ở phần bên ngoài, kiểu bán không được, khách không có, thường đi tìm kỹ thuật bán hàng. Mà theo thứ tự của cuốn sách này thì chỗ hỏng của họ có khi nằm ở mấy chương đầu, chỗ chẳng liên quan gì tới bán — chỗ tiền vào rồi đi đâu và chỗ giữ lại được bao nhiêu.
Mỗi chặng kết thúc bằng một việc, không kết thúc bằng một cảm giác
Sợi thứ hai. Tôi để ý ra nó vì một lý do rất tầm thường — viết tới bài thứ tám thứ chín, tôi thấy bài nào cũng kết thúc bằng một cái gì đó phải cầm bút ra làm, chứ không kết thúc bằng một cảm giác.
Đếm lại xem tháng vừa rồi tiền đi đâu. Viết ra bằng chữ của khách chứ không phải bằng chữ của mình cái lý do họ đồng ý. Ghi ra giấy cái nghề mình mang đi được kể cả khi mọi thứ bên ngoài cháy sạch. Đặt sẵn một cái mốc để biết lúc nào thì mình sai. Không việc nào trong đó cần tài. Việc nào cũng làm xong được trong một buổi tối, và làm xong thì chẳng ai biết mà nói với mình một câu.
Đây là chỗ tôi nghĩ loạt bài này dễ bị dùng sai nhất. Đọc một mạch mười bài thì rất sướng, và cái sướng ấy có thật. Nhưng đọc mười bài mà số việc làm xong bằng không thì thứ còn lại chỉ là cảm giác đã hiểu, mà cảm giác đã hiểu thì hết rất nhanh, thường là trước khi hết tuần.
Có một phép thử tôi tự đặt cho mình trong lúc viết, và nó khá phũ. Đọc xong một chặng, thử nói bằng một câu cái việc chặng đó giao cho mình. Nói không ra thì chặng đó mình chưa đọc, mình mới chỉ lướt qua nó.
Thứ tự quan trọng hơn nội dung
Sợi thứ ba làm tôi ngạc nhiên nhất, vì nó đi ngược với cách tôi vẫn đọc sách kinh doanh từ trước tới nay.
Bằng chứng nằm ngay trong tên hai chương. Chương một chê con cào cào ham nhảy. Chương mười bảy tên là Bây giờ mới được nhảy. Cùng một động tác, một bên bị chê, một bên được phép, và tôi đã viết hẳn một chặng riêng về khoảng giữa hai chỗ ấy nên ở đây không nói lại.
Cái tôi muốn nói là chuyện đó không phải một trường hợp lẻ. Cả cuốn sách chạy theo đúng kiểu ấy. Đồng tiền chủ động đầu tiên và sáu cái lọ dạy bạn chia tiền ra mà giữ, còn tận Cái lọ thứ sáu, cho đi mới nói về phần đem cho — giữ trước, cho sau, và đảo lại thì hỏng cả hai vế. Ông Nhện giăng lưới bắt mồi khi ngủ đứng trước Cái tổ không cần mình, vì phải có cái lưới tự chạy rồi mới rút tay ra được, chứ rút tay khỏi một chỗ chưa có gì thì đó không phải buông, đó là bỏ.
Nói cách khác, phần lớn lời khuyên trong cuốn sách này không sai bao giờ. Chúng chỉ đúng vào lúc của chúng. Làm đúng việc mà sai lúc thì kết quả trông y hệt như làm sai việc, và đó là kiểu hỏng khó chịu nhất, bởi người hỏng theo kiểu ấy không tin nổi là mình hỏng — họ đã làm đúng cái người ta bảo mà.
Chỗ này tôi phải rào một câu. Thứ tự trong sách là thứ tự của một cuốn sách, viết chung cho mọi người đọc. Đời sống của bạn hoàn toàn có thể đặt bạn vào tình thế mà chương mười bốn phải làm trước chương ba. Cái đáng giữ lại không phải cái thứ tự đánh số, mà là thói quen hỏi “việc này của tôi đã tới lúc chưa” trước khi hỏi “việc này làm thế nào”.
Cào Cào Lên Dốc nói về người chủ nhiều hơn nói về doanh nghiệp
Sợi thứ tư, và là sợi tôi không hề trông đợi khi bắt đầu loạt bài.
Tên sách là hai mươi hai chiến lược kinh doanh. Viết hết rồi nhìn lại thì tôi thấy phần lớn các chương đều rơi về một câu hỏi về chính người đang làm, chứ không phải về cái đang được làm.
Nhiệt kế trong lòng hỏi bạn thật lòng nghĩ gì về tiền. Tấm bản đồ vẽ bằng râu hỏi bạn muốn gì. Đom đóm phải chịu tỏa sáng hỏi bạn có chịu nổi việc bị nhìn thấy không, mà riêng chữ “chịu” trong tên chương ấy đã nói lên tất cả — cái khó không nằm ở kỹ thuật quảng bá, nó nằm ở chỗ bạn có dám hay không. Cái tổ không cần mình hỏi một câu còn khó hơn, là bạn có chịu được cảm giác trở thành người thừa trong thứ do chính mình dựng lên không. Và Mùa đông của gã ve sầu hỏi bạn có nhìn xa hơn cái mùa mình đang sống không.
Ghép lại thì thấy một điều khá lạ. Doanh nghiệp trong cuốn sách này gần như không có tính cách riêng. Nó chỉ là cái bóng đổ dài ra từ người chủ — chủ giữ tiền thế nào thì nó giữ tiền thế ấy, chủ né việc gì thì nó thiếu đúng chỗ đó, chủ sợ bị nhìn thì nó nằm trong bóng tối.
Với nghề tôi làm thì đây không phải một ý hay ho trong sách. Gần hai mươi năm ngồi với sổ sách và với các con số của người khác, tôi thấy hai doanh nghiệp cùng ngành, cùng quy mô, bảng biểu na ná nhau, mà cách xử một tháng thiếu tiền thì khác hẳn. Chỗ khác nhau ấy không nằm trong bảng nào cả.
Không chương nào hứa với bạn một kết quả
Sợi thứ năm, và tôi để nó gần cuối vì đây là sợi tôi quý nhất.
Đọc lại cả hai mươi hai cái tên chương, không có tên nào hứa hẹn gì. Không có chương nào tên là cách nhân đôi doanh thu, không chương nào bảo làm xong thì được cái gì. Bác Kiến dựng kho, đào ngách nói về việc để dành, không nói về việc kiếm thêm. Nghỉ một tháng, bến còn chạy không đưa cho bạn một phép đo, mà phép đo thì không đứng về phía ai. Ngay cả chương được phép nhảy cũng chỉ nói tới chỗ được phép, không nói tới chỗ sẽ tới.
Cả cuốn sách nói về chuẩn bị, và chuẩn bị thì không bao giờ là một lời hứa. Chuẩn bị chỉ làm đúng một việc, là giữ cho bạn còn ở lại trong cuộc chơi đủ lâu để mấy thứ khác kịp xảy ra.
Tôi giữ đúng tinh thần ấy suốt loạt bài, và nói ra ở đây cho sòng phẳng — trong hai mươi hai bài đã viết, không bài nào hứa với bạn một con số, bài này cũng vậy. Không phải vì tôi khiêm tốn. Là vì người ngồi ở đầu này màn hình không biết bạn đang gánh những gì, mà đã không biết thì lời hứa nào đưa ra cũng là lời hứa rỗng, dù nghe có ấm tai tới đâu.
Cả loạt hai mươi hai chặng rút gọn lại còn năm việc nền. Tích những ô mà bạn trả lời được bằng một thứ đã xảy ra, không phải bằng thứ bạn định làm.
Năm ô này không phải điều kiện đủ để việc làm ăn của bạn tốt lên, và tích đủ cả năm cũng không bảo đảm điều gì. Chúng chỉ là năm việc nền mà theo cách tôi đọc cuốn sách này, mấy chặng sau đều tựa vào. Hoàn cảnh của bạn có thể còn những việc khác quan trọng hơn mà bảng này không biết.
Đọc hết hai mươi hai bài mà không làm gì thì cũng như chưa đọc. Bảng này không tính toán gì cả, nó chỉ giữ chỗ cho bạn viết ra ba câu — và cố ý bắt bạn chọn đúng một việc, không cho chọn nhiều.
Chọn một chặng thôi. Chọn nhiều thì cuối cùng không làm chặng nào.
Viết bằng động từ. Nếu đọc lên mà không biết khi nào gọi là xong thì viết lại.
Người không được lợi gì từ việc này thì nhắc bạn thật hơn.
Ba ô chữ này không thay được người có chuyên môn ngồi nhìn đúng hoàn cảnh của bạn, nhất là với những việc dính tới nợ, tới hợp đồng, tới thuế hay tới sức khoẻ.
Chỗ tôi viết mà chưa làm xong
Đây là mục tôi định bỏ ba lần trong lúc dựng bài này, và cuối cùng vẫn để lại, vì bỏ nó đi thì cả bài thành một bài quảng cáo cho chính mình.
Chương mười chín, cái tổ không cần mình, là chỗ tôi nợ nhiều nhất. Tôi viết về việc dựng một thứ chạy được khi mình vắng mặt, mà tới hôm nay, nhiều việc trong tay tôi vẫn phải có mặt tôi mới xong. Tôi biết cơ chế. Tôi giải thích cơ chế ấy cho người khác nghe khá rõ ràng. Nhưng biết và làm xong là hai chuyện, và tôi đang ở khoảng giữa.
Phép đo của chương mười ba, nghỉ một tháng xem bến còn chạy không, thì tôi chưa dám thử thật một lần nào. Tôi thử được vài ngày, mà vài ngày thì chưa phải phép đo, đó chỉ là một kỳ nghỉ ngắn.
Còn một chỗ nữa, tế nhị hơn. Trong loạt này có đôi lần tôi chạm vào một quãng cũ của mình, quãng mà thứ tôi dựng lên bao năm gần như không còn lại bao nhiêu, rồi lần nào tôi cũng lướt qua thật nhanh. Có người sẽ đọc ra đó là sự kín đáo. Tôi thì biết trong đó còn phần chưa xong — có những đoạn kể lại vẫn làm tôi khó chịu, mà thứ mình còn khó chịu thì viết ra dễ thành thanh minh chứ không thành bài học. Cái rút ra được từ quãng ấy tôi đã đưa hết vào loạt bài, ở dạng cơ chế. Phần còn lại tôi giữ, và tôi nghĩ giữ là đúng, chỉ không muốn bạn nhầm sự giữ ấy với sự đã lành.
Cuối cùng là một chỗ thuộc về nghề viết chứ không thuộc về nội dung. Loạt này ra đều mỗi ngày, và có mấy ngày tôi phải dồn hai bài cho kịp nhịp. Những bài viết trong ngày dồn ấy có để lại dấu, chúng vẫn chặt chẽ nhưng mỏng hơn, đọc lại là tôi nhận ra ngay. Đó là cái giá của việc chọn đăng đều thay vì chờ tới lúc viết thật ưng, và tôi vẫn chọn như thế, chỉ là không giả vờ rằng chọn thế thì không mất gì.
Vậy vì sao vẫn viết. Vì nếu chỉ người đã làm xong mới được viết thì gần như chẳng còn ai được viết cả. Vì viết ra là một cách tự đóng cọc, cái gì đã nói công khai thì khó lờ đi hơn. Và vì thứ tôi đưa cho bạn không phải một tấm gương để bạn soi vào rồi thấy mình kém, mà là mấy cái cơ chế tôi hiểu được — cơ chế thì đúng với cả người viết lẫn người đọc, kể cả khi người viết đang làm dở dang.
Dùng lại loạt Cào Cào Lên Dốc thế nào cho khỏi phí
Hai mươi hai bài nằm đó, đọc một lượt từ đầu tới cuối thì mất khá nhiều buổi tối. Tôi nghĩ đó không phải cách dùng tốt nhất.
Nếu bạn chưa đọc bài nào, đừng bắt đầu bằng chương nghe hợp với mình nhất. Bắt đầu bằng Phần 1, vì nó hỏi bạn đang đứng ở đâu, và trả lời xong câu ấy thì bạn tự biết nên đi tiếp chỗ nào. Rồi đọc thêm Phần 2. Hai bài ấy gọn trong một buổi tối, và cũng đủ để bạn thấy loạt này có hợp với mình không.
Còn nếu bạn đang mắc ở một chỗ cụ thể thì cứ nhảy thẳng vào chặng của nó. Mấy tình huống dưới đây tôi lấy từ những câu người ta hay nói với tôi nhất.
Đang thấy làm hoài mà cuối tháng không dư ra đồng nào, dù công việc vẫn chạy đều — Phần 2 về cái túi có hai cửa, rồi Phần 6 về việc chia tiền ra mà giữ.
Bận tối mắt, nghỉ một hôm là mọi thứ đứng lại, và bắt đầu thấy sợ chuyện mình ốm — Phần 13, phép đo xem mình đã tháo được mình ra chưa.
Gần như toàn bộ đơn hàng đến từ một mối duy nhất, và mối ấy dạo này im hơn mọi khi — Phần 14 về cái kho và cái ngách.
Biết mình làm được việc, mà người đang cần đúng việc ấy thì không biết mình tồn tại — Phần 16, chỗ nói về cái giá phải trả để người ta biết mình có ở đó.
Đang sốt ruột muốn mở thêm một hướng, trong lòng vừa háo hức vừa thấy gờn gợn — Phần 17, mấy câu nên tự trả lời trước khi nhấc chân.
Người làm cùng việc gì cũng phải hỏi mình, mà mình thì vừa mệt vừa thấy hơi tự hào về chuyện đó — Phần 19, cái tổ không cần mình.
Còn một cách dùng nữa, dành cho người đã đọc hết. Đừng đọc lại từ đầu. Mở danh sách hai mươi hai cái tên chương ra, đọc từng cái tên, rồi đánh dấu những chương mà bạn không nói ra được cái việc nó giao cho bạn. Chỗ đánh dấu ấy chính là chỗ đáng quay lại, và thường nó ít hơn bạn tưởng.
Cái dốc là thứ không hết
Tôi từng nghĩ viết xong bài thứ hai mươi hai thì sẽ có cảm giác đóng lại được một cái gì đó. Hoá ra không.
Con cào cào trong cuốn sách này không bao giờ tới đỉnh, vì nó chẳng có đỉnh nào để tới. Thứ nó có được sau hai mươi hai chặng chỉ là biết mình đang ở chỗ nào trên dốc, biết bây giờ đang là mùa nào, và biết cú nhảy sắp tới đã nén đủ chưa.
Cái dốc thì vẫn ở đó sau khi bạn đọc xong bài này, y như trước lúc bạn mở nó ra. Tôi không hứa với bạn nó sẽ thoải hơn, cũng không hứa hai mươi hai bài kia làm bạn leo nhanh hơn. Cái duy nhất tôi dám nói là leo mà biết mình đang ở khúc nào thì khác hẳn với leo trong lúc chẳng biết gì, và cái khác ấy không nằm ở tốc độ, nó nằm ở chỗ bạn còn muốn leo tiếp hay không.
Cả loạt Cào Cào Lên Dốc gói lại trong Tâm, Trí, Tín
Tâm của cả loạt nằm ở chỗ không chương nào dạy bạn lấy phần của người khác. Cuốn sách này nói rất nhiều về tiền mà tuyệt nhiên không có mẹo nào để giành phần hơn — chỗ nó bảo bạn cứng rắn là cứng với chính mình, còn chỗ nó nói tới người khác thì luôn là nói tới việc giữ lời và việc cho đi. Với tôi, đó là thứ làm cho hai mươi hai chặng này còn đọc được sau nhiều năm nữa, chứ mẹo thì hết hạn rất nhanh.
Trí của cả loạt nằm ở chỗ nó nói cơ chế chứ không bày chiêu. Chiêu thì dùng được một lần trong một hoàn cảnh, còn hiểu cơ chế thì bạn tự nghĩ ra cách làm cho đúng hoàn cảnh của mình. Đó cũng là lý do các chương không nêu ngành nào, không nêu mô hình nào, và tôi giữ nguyên cái nếp ấy suốt loạt bài.
Tín của cả loạt nằm ở chính nhịp viết. Đã nhận là hai mươi hai chặng thì đi cho hết hai mươi hai chặng, không bỏ dở ở chặng thứ chín lúc đang hào hứng nhất. Tôi nói điều này không phải để khen mình, vì đăng đều mới là phần dễ nhất — phần khó là mỗi bài phải chịu trách nhiệm với chữ của nó, không hứa thứ mình không giữ được, không mượn trải nghiệm không phải của mình. Chữ tín của một loạt bài đo bằng cái nó không viết ra cũng nhiều như bằng cái nó viết ra.
Hai mươi hai chương, mỗi chương một bài. Để lại email ở khung đăng ký cuối trang, tôi gửi bài mới của loạt tới hộp thư của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Tôi chưa đọc bài nào của loạt này, nên bắt đầu từ đâu?
Bắt đầu bằng Phần 1, đừng bắt đầu bằng chương nghe hợp với mình nhất. Lý do rất thực dụng — chặng đầu hỏi bạn đang đứng ở đâu, và câu trả lời của chính bạn sẽ chỉ chỗ đi tiếp chính xác hơn nhiều so với việc tôi đoán hộ. Đọc xong Phần 1 thì đọc Phần 2 về cái túi có hai cửa. Hai bài ấy gọn trong một buổi tối, và cũng đủ để bạn biết giọng viết này có hợp với mình không. Không hợp thì bạn dừng sớm, đỡ mất thời gian của bạn. Hợp thì đọc tiếp theo thứ tự trong một quãng, đừng vội nhảy cóc ở mấy chương đầu, vì phần đầu của cuốn sách được xếp theo một trình tự có lý do của nó, và tôi đã nói về cái lý do ấy ở giữa bài này.
Đọc xong hết rồi mà vẫn không làm được thì sao?
Đây là câu tôi hay gặp nhất, và tôi trả lời từ chỗ của một người cũng đang không làm xong nhiều thứ. Trước hết, đọc hết mà chưa làm được là chuyện bình thường tới mức gần như là mặc định, nó không phải dấu hiệu bạn kém. Cái đáng nghi thường là mục tiêu — đọc hai mươi hai chương rồi định làm cả hai mươi hai việc thì hỏng ngay từ lúc lên kế hoạch. Chọn đúng một việc, việc nhỏ nhất trong số những việc bạn thấy đúng, làm cho xong trong tuần này, rồi mới tính tiếp. Còn nếu chọn mãi không xong thì thường không phải vì bạn lười, mà vì bạn chưa biết mình đang mắc ở đâu, và lúc ấy quay lại chặng đầu tiên là đúng chỗ hơn cả.
Tôi chưa nghe cuốn sách nói gốc, đọc loạt bài này có đủ không?
Không đủ, và tôi nói thẳng vì chuyện này liên quan tới chữ tín. Loạt bài của tôi neo vào tên chương, vào ẩn dụ trong tên chương, vào tri thức nghề của tôi và vào những gì tôi đã đi qua. Nó là cách tôi hiểu, không phải bản ghi lại lời thầy Phạm Thành Long. Chắc chắn có những chỗ tôi hiểu khác tác giả, vì tôi đọc bằng con mắt của người làm tài chính và làm lữ hành. Nếu chương nào chạm đúng vào việc của bạn thì nên nghe thẳng phần gốc ở đường dẫn cuối bài, rồi đối chiếu với những gì tôi viết. Đối chiếu như thế có ích hơn nhiều so với việc chỉ đọc mỗi bản của tôi.
Nghề tôi nhỏ, chỉ có mình tôi làm, mấy chương về người làm cùng có liên quan gì không?
Có, và có lẽ liên quan sớm hơn bạn nghĩ. Mấy chương ấy nhìn kỹ thì không nói về việc quản người, chúng nói về việc tách công việc ra khỏi một con người duy nhất. Mà người làm một mình chính là người phụ thuộc vào một con người duy nhất ở mức cao nhất có thể có. Bạn chưa cần tuyển ai vẫn dùng được phần lõi của chúng — ghi lại cách mình làm một việc cứ lặp đi lặp lại, để một khâu chạy được mà không cần mình nhớ tới nó, thử xem nghỉ vài ngày thì cái gì đứng lại trước tiên. Tới lúc thật sự có người, phần khó nhất bạn đã làm xong từ trước rồi.
Loạt bài rút từ sách nói "Cào Cào Lên Dốc — 22 chiến lược kinh doanh giúp doanh nghiệp tăng trưởng bền vững" của thầy Phạm Thành Long, bài này rút từ phần lời kết, phụ lục và bìa 4. Chặng cuối cùng của loạt nằm ở Phần 22 — Mùa đông của gã ve sầu.
Về tác giả & loạt bài khép lại ở đây
Tôi là Nguyễn Thị Việt Hà, gần hai mươi năm làm nghề tài chính – kế toán, hiện làm tư vấn quản trị tài chính, và làm cả nghề lữ hành. Tôi viết loạt này miễn phí, mỗi chặng một bài, đăng đều từ cuối tháng Bảy tới cuối tháng Tám. Tôi viết nó với tư cách một người đọc cuốn sách bằng con mắt của người ngồi lâu với các con số, chứ không phải với tư cách người đã làm xong hai mươi hai bài tập nằm trong đó. Loạt bài khép lại ở bài này. Con cào cào thì vẫn đang lên dốc, cả con trong sách lẫn con đang gõ những dòng này.
Nguyễn Thị Việt Hà
Nhắc lại cho rõ — những gì tôi viết ở trên là cách tôi đọc một cuốn sách và cách tôi tự soi lại mình, không phải lời khuyên đầu tư, tư vấn tài chính hay tư vấn nghề nghiệp dành riêng cho hoàn cảnh của bạn. Tôi không hứa bạn sẽ đạt được điều gì sau khi đọc loạt bài này, không cam kết bất kỳ con số nào, không nhận định về bất kỳ ngành nghề, thị trường hay doanh nghiệp cụ thể nào. Tôi không khuyên bạn vay tiền, không khuyên bạn bỏ việc đang làm, cũng không khuyên bạn bỏ tiền vào bất cứ khoá học, chương trình, nền tảng hay mô hình nào, kể cả những thứ có liên quan tới cuốn sách được nhắc tới trong bài. Mọi con số trong bài chỉ là ví dụ minh họa. Làm ăn có rủi ro thật, mất mát thật, và ảnh hưởng tới cả những người không tham gia vào quyết định của bạn. Với những việc có yếu tố pháp lý, thuế, nợ hoặc sức khoẻ, hãy hỏi người có chuyên môn và có trách nhiệm với lời tư vấn của họ. Tiền của bạn, quyết định của bạn.